બેંક લોકર કિંમતી દાગીના, મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો અને પરિવારની સુરક્ષિત સંપત્તિ રાખવા માટે સૌથી વિશ્વસનીય વિકલ્પ માનવામાં આવે છે. પરંતુ જો અચાનક લોકરની ચાવી ખોવાઈ જાય તો ચિંતા થવી સ્વાભાવિક છે. હકીકતમાં, આવી પરિસ્થિતિ માટે સ્પષ્ટ નિયમો અને પ્રક્રિયા નક્કી કરવામાં આવી છે. લોકર સંબંધિત માર્ગદર્શિકા Reserve Bank of India દ્વારા જારી કરવામાં આવે છે, જેને તમામ બેંકો અનુસરે છે. યોગ્ય પગલાં લેવાથી સમસ્યા કાયદેસર અને સુરક્ષિત રીતે ઉકેલી શકાય છે.
ચાવી ગુમ થતાની સાથે જ પોતાની બેંક બ્રાન્ચમાં લેખિત અરજી આપવી ખૂબ જ જરૂરી છે. અરજીમાં લોકર નંબર, ખાતાધારકનું નામ અને ચાવી ગુમ થયાની તારીખ દર્શાવવી પડે છે. કેટલીક પરિસ્થિતિમાં બેંક પોલીસ FIR અથવા નોન-ટ્રેસેબલ સર્ટિફિકેટ માંગે છે, ખાસ કરીને જો ચોરીની શંકા હોય. સમયસર જાણ કરવાથી કોઈ ગેરઉપયોગની શક્યતા ઘટે છે અને બેંક સત્તાવાર પ્રક્રિયા શરૂ કરી શકે છે.
લોકર ખોલવા માટે સામાન્ય રીતે “બ્રેક ઓપન” પ્રક્રિયા અપનાવવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન બેંક અધિકારી, ટેક્નિશિયન અને લોકર ધારક હાજર રહે છે. લોકર સાવધાનીપૂર્વક તોડવામાં આવે છે અને અંદર રહેલી તમામ વસ્તુઓની યાદી તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ યાદી પર ગ્રાહક અને બેંક બંને હસ્તાક્ષર કરે છે. ત્યારબાદ નવું લોક સિસ્ટમ લગાવીને નવી ચાવી આપવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે સત્તાવાર નોંધ સાથે કરવામાં આવે છે.
બ્રેક ઓપન અને નવી ચાવી માટે કેટલો ખર્ચ થઈ શકે
લોકર તોડવાની અને નવી ચાવી બનાવવાની પ્રક્રિયામાં ખર્ચ આવે છે. ટેક્નિશિયન ફી, નવું લોક સેટ અને સર્વિસ ચાર્જ ગ્રાહકે ચૂકવવાના રહે છે. ચાર્જ અલગ અલગ બેંક અને લોકર પ્રકાર પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે. તેથી અરજી કરતા પહેલા બ્રાન્ચમાં ચોક્કસ ફી વિશે માહિતી મેળવી લેવી યોગ્ય છે.
લોકર ચાવીની સુરક્ષા મુખ્યત્વે ગ્રાહકની જવાબદારી ગણાય છે. ચાવી ખોવાઈ જાય તો બેંક સીધી જવાબદાર નથી. ડુપ્લિકેટ ચાવી બનાવવાનો પ્રયાસ કરવો નિયમ વિરુદ્ધ છે અને ભવિષ્યમાં મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. કિંમતી દાગીના અથવા દસ્તાવેજો માટે અલગથી ઈન્શ્યોરન્સ કવર લેવું પણ સુરક્ષિત વિકલ્પ બની શકે છે.
ભવિષ્યમાં આવી સમસ્યા ટાળવા શું ધ્યાનમાં રાખવું
ચાવીને હંમેશા નિશ્ચિત અને સુરક્ષિત સ્થળે રાખવી જોઈએ. ચાવીનો ફોટો કે કૉપી બનાવવી ટાળવી. પરિવારના વિશ્વાસપાત્ર સભ્યને લોકર સંબંધિત માહિતી આપવી જેથી આપત્કાળીન પરિસ્થિતિમાં સહેલાઈ રહે. સમયાંતરે લોકરની વિગતો અને દસ્તાવેજો ચકાસતા રહેવું પણ જરૂરી છે